Naushin Akhtar Atek Ahmed – Malegaon


“Now I’m set to get married, but I want to continue my campaign for vaccination even after marriage.”

My brother’s son used to be ill quite often. In our entire family till date, no one has got pierced by an injection, nor is anyone aware of any dosage and that’s precisely the reason why my brother was vehemently opposed to vaccination of any kind. But his child used to fall ill every now and then. Why is he falling ill, we never really understood. Once, there was a Mother Meeting in the house opposite ours. The meeting talked about how to care for little babies. No one from my house had ever been a part of a Mother Meeting. Shameem Apa came to invite Ammi for a meeting once. Ammi had work, she couldn’t go. Bhabhi was pregnant and had gone to her maternal home, she wasn’t around either. So I asked Shameem Apa whether I could attend the Mother Meeting instead?

Shameem Apa happily agreed and took me along. I learnt so many things for the first time that day! Like, how vaccination prevents a lot of diseases. Some big illnesses can be avoided because of vaccines. By vaccinating your child at the right time, it doesn’t fall ill often. In this meeting, I got to know about tuberculosis, rubella, chicken pox  and other such diseases. The meeting also convinced me about how important the timing of the vaccination is. This was the first time that I received such information. I wondered why the baby at home was ill so often then. I went for the second Mother Meeting with Shameem Apa again. In that meeting, children were being vaccinated according to their age groups – some children were receiving BCG vaccination, someone was being vaccinated for jaundice, tuberculosis and so on. I came home. I discussed my learnings about injections and vaccinations. Our child is not healthy and strong at all, it needs to be vaccinated, I kept on trying to convince my Bhabhi, Bhaiyya and Ammi. I was convinced that if our baby was given a vaccination, it would stop getting fever so often. So, I took my Ammi and Bhabhi for the next Mother Meeting. Even after they came home and tried to have a dialogue with my brother about vaccination, he still wasn’t convinced. He was opposed to vaccination. He fought with all of us and warned us; no vaccinations for his child.

I had an idea; I requested Shameem Apa to conduct the next Mother Meeting at my house. I was hoping that my brother understands why we were insisting on vaccinations for the baby. My brother had all sorts of myths about vaccinations in mind. To be frank, even some doctors in Malegaon are against vaccinations…they propagate that a child gets fever after vaccinations, their leg swells up, and how all this is terrible. What private doctors in Malegaon don’t know yet is that, the fact that fever and swelling on the legs is a symptom of vaccinations actually working. This protects a child. My brother was opposed to vaccinations because this was his first child. Also, no one in our house had been vaccinated yet; he didn’t understand the urgent need for building immunity. In his heart, he was scared for his child.

That’s exactly why we hosted a Mother Meeting at home. We deliberately invited all those families in our neighbourhood who were fundamentally opposed to vaccinations. We hoped that after receiving correct information, their no would change to a yes; the children in their houses would grow up to be healthy adults. My brother heard the information. Then, miraculously, all the Mother Meetings’ vaccination drives started happening at our house from then onwards!

Children from the entire mohalla, of different age groups started coming home for their vaccines. Age-appropriate vaccines would be given to them. BCG, Hepatitis, Penta 1st, Pents 2nd, Penta 3rd, jaundice, rubella, diphtheria, polio virus were some of the major diseases they were vaccinated for.

Similarly a nine month old baby needs to be vaccinated for measles. Why do we vaccinate our children, after all? To ensure that they stay away from painful things like frequent diarrhea, painful boils, heavy fever.

Every month, the meeting was at our house. The information fell on my brother’s ear. We also tried to convince him a lot. He was finally convinced; he agreed to vaccinate his child and for the first time, my nephew was vaccinated. Right after, the child eventually started being in better health. It was happier like other kids. It slowly started building immunity and strength. Bhaiyya and others at home were also happier and relieved. Today, him, Bhabhi and Ammi have started asking other families to consider vaccination too. I’ve also joined Shameem Apa in convincing families opposed to vaccination to consider it. Sometimes, we get treated pretty badly. We get to hear very mean things. But I don’t  lose hope; Shameem Apa and I repeatedly go to their houses, have a dialogue with them. Some people have indeed got convinced. I also talk to girls my age and ask them to speak about vaccination at home and in their neighbourhood. Looking at me, they’ve also joined me in this and will be helping me with Mother Meetings.

In our community, girls are married off very early. Neither do we get an opportunity to study, nor are we allowed to work. Along with vaccinating children, a larger question is, how should young women take care of their own health? What care should they take during pregnancy? It’s crucial that they’re aware of how to take care of themselves so that they can take care of their babies, their families when they get married. I’m also going to get married soon. After marriage, I don’t think I’ll be able to pursue either education or a job. If my in laws allow it, only then will I be able to study. But I’m determined to continue working for vaccination, even after marriage. I like going to Mother Meetings because I get exposure to so much knowledge about diseases, vaccination, health.

I hope every child, in every house, is able to stay away from diseases. Similarly, due to early marriage, every mother also needs to take care of her child as they’re both exposed to so many more diseases due to her young age. When I started this job, I had to listen to some very hurtful things from my community people. Even heard things from my own brother. But today, people from all over Malegaon come to me to ask about vaccinations. This delights me.

Even today, plenty of families are fundamentally opposed to vaccination. So there’s a long way to go. I dream of a day when all the children in Malegaon are free of diseases, and more importantly, free of fear.

“अब मेरी शादी लगी है पर मे शादी के बाद भी टीकाकरण का प्रचार प्रसार करना चाहती हु”

माझ्या भावाचा मुलगा सतत आजारी असायचा. आमच्या संपूर्ण कुटुंबात आत्तापर्यंत कोणीच सुई मुलांना टोचलेली नाही, कोणता डोस देणे आमच्या घराला माहीतच नाही आणि म्हणूनच टीकाकरण करायला माझ्या भावाचा खूपच विरोध होता. माझ्या भावाच बाळ सतत आजारी असायच. तो का आजारी पडतो ? हे आम्हाला कळत नव्हतं. आमच्या घरासमोरील एका घरात मदर मिटींग असायची. मदर मीटिंगमध्ये लहान बाळानची कशी काळजी घ्यायची याबद्दल ऐकलं होतं. आमच्या घरातले कोणीच कधीच मदर मीटिंगला गेले नव्हते. एकदा शमीम आप्पा अम्मीला मदर मीटिंगसाठी बोलवायला आली. अम्मीला काम होतं म्हणून ती जाऊ शकली नाही. भाभी बाळंतीन असल्यामुळे माहेरी होती, तेव्हा मी शमीम आपाला म्हटलं मी येऊ शकते का मदर मिटींगला? शमीम आप्पा खुशी खुशी मला मदर मिटींगला घेऊन गेली. त्या मदर मीटिंगमध्ये मला अनेक गोष्टी या खुप नव्यानेच कळल्या. त्या म्हणजे लसीमुळे अनेक रोग नष्ट होतात. मोठ्या मोठ्या आजारांचा धोका या टीकाकरण मुळे  टळतो.टीकाकरण केल्यामुळे लहान मुलं आजारी पडत नाही.

या मीटिंगमध्ये मला सफेद कवल टिबी, गोवर कांजण्या या आजारात बद्दल माहिती मिळाली. लहानपणीच हे टिके देणं किती महत्त्वाचं आहे हे सुद्धा मला या मीटिंगमध्ये कळलं. ही सगळी माहिती मी पहिल्यांदाच ऐकत होते, ह्या सगळ्या गोष्टी ऐकून आपल्या घरातील बाळ का आजारी पडतं याचा विचार करू लागले. आणि पुन्हा जेव्हा  दुसऱ्यांदा  मदर मीटिंग झाली तेव्हासुद्धा मी शमीम आपा बरोबर मीटिंग ला गेले. त्या घरात लहान मुलांना त्यांच्या वयानुसार विविध लस दिल्या जात होत्या.तेव्हा मी बघितलं की लहान मुलांना कशाप्रकारे बीसीजी, सफेद कवल याचं टीका देतात मी घरी आले, सुयाँ बद्दल आणि टीकाकरण बद्दल सांगितलं. आपलं बाळ सारखं आजारी असतं ते अजिबात तंदुरुस्त नाही आपण टीका दिला पाहिजे म्हणजे  ते बरं होईल असं मी सारखं सारखं माझ्या भावाला, भाभीला आणि अम्मीला सांगितलं.

आमच्या बाळाला सारखा ताप यायचा, ते खूप कमजोर होतं म्हणून त्याला टीका दिला तर ते तंदुरुस्त होईल असा मला विश्वास होता. माझ्या मम्मीला आणि भाभीला पुढच्या मदर मीटिंगमध्ये घेऊन गेले त्यांना टीका करण्याचे महत्त्व कळलं. घरी आल्यावर भावाला जेव्हा टीकाकरणं बद्दल सांगितलं तेव्हा तो टीका करण्यास तयार नव्हता. तो टीका करण्याच्या विरोधात होता. तो आमच्याशी भांडला, आणि टीका अजिबात द्यायचा नाही असं आम्हाला बजावलं. मग मी शमीम आपाला भेटले, आणि सांगितलं तुम्ही एकदा मदर मीटिंग आमच्या घरी घ्या, जेणेकरून माझा भाऊ त्याच्या बाळाला टीका देण्यास तयार होईल. माझ्या भावाच्या मनात टिकाकरण बद्दल खूप गैरसमज होते. आमच्या मालेगावातील काही डॉक्टर सुद्धा टीका करण्याच्या विरोधात आहे ते इतरांना सांगतात, टीका दिल्यानंतर मुलांना ताप येतो, त्यांचा पाय सुजतो आणि हे सगळं चांगलं नाही. आमच्या मालेगावातील खाजगी डॉक्टरांना हे माहित नाही की ताप येणे, पायाला सूज येणे, म्हणजे टीका आपलं काम व्यवस्थित करत आहे. आणि बाळाचे संरक्षण होणार आहे.

माझ्या भावाला टीका करणा बद्दल भीती होती म्हणून तो त्याला विरोध करत होता. माझ्या भावाचं पहिलंच मूल असल्यामुळे आणि या पूर्वी आमच्या घरात कधीही टीकाकरण न झाल्यामुळे त्याला टीकाकरणच महत्त्व माहित नव्हतं.म्हणून आम्ही मुद्दाम मदर मीटिंग आणि टीकाकरण एक दिवस आमच्याच घरी ठेवल. आमच्या गल्लीतील जे नकारा कुटुंब होते आम्ही मुद्दाम त्यांना मदर मीटिंगला बोलावलं जेणेकरून त्यांना टिककरणची योग्य माहिती मिळेल आणि त्यांचा टिकाकरणसाठी चा नकार होकार मध्ये बदलेल, त्यांच्या घरातील लहान मुलं सुद्धा सुदृढ राहतील. आमच्या घरी मदर मीटिंगमध्ये सांगितलेली माहिती माझ्या भावाने ऐकली. मग मात्र दर महिन्याला आमच्या घरीच लसीकरण देण्यात येऊ लागलं. संपूर्ण मोहल्ल्यातील वेगवेगळ्या वयाची मुलं आमच्या घरी लसीकरणासाठी येऊ लागली. त्यांच्या वयानुसार त्यांना टीका दिला जायचा. बी सी जी, हिपॅटायटीस, पैंटा फर्स्ट, पैंटा सेकंड आणि पैंटा थर्ड हे लसीकरण, सफेद कवल, काली खासी, बॅक्टेरिया या मोठ्या आजारांसाठी दिल्या जायच्या. तसेच 9 महिन्याच्या बाळासाठी मिझल, हा डोस आहे. तेज बुखार, अंगावर लाल दाणे येणे, सारखी शी होणे यासारख्या खतरनाक आजारांवर इलाज म्हणून लसीकरण केले जातं.

दर महिन्याला आमच्याच घरात लसीकरण होऊ लागलं लसींची माहिती माझ्या भावाच्या कानावर पडू लागली. आम्हीदेखील त्याला खूप समजावलं. टीका करण्याची योग्य माहिती त्याला पटली आणि म्हणूनच त्याने त्याच्या बाळाला पहिल्यांदा टीका दिला. बाळाला टीका दिल्यामुळे थोड्या दिवसांमध्ये त्याची तब्येत सुधारू लागली, ते पहिल्यापेक्षा कमी आजारी पडायला लागलं. आमचं बाळ इतर मुलांसारखं आनंदी राहायला लागलं. जणू त्याच्या अंगात ताकद आली होती. बाळ सुदृढ झाल्यामुळे आता माझा भाऊ आणि घरातील इतर लोक खूप खुश आहेत. माझी भाभी, अम्मी, आणि भाऊ हे देखील आता टीका करण्यासाठी इतर लोकांना सांगत असतात. मीसुद्धा शमीम आपा बरोबर नकारा लोकांच्या घरी जाऊन लसीकरणाची माहिती देते. परंतु अनेक वेळा नकारा लोकांकडून वाईट वागणूक मिळते. नाही नाही ते त्यांच्याकडून ऐकावं लागतं. परंतु तरी मी माझी हिम्मत सोडत नाही पुन्हा पुन्हा शमीम आप्पा आणि मी त्यांच्या घरी जातो आणि त्यांना समजावतो, काही घरं आता टीकाकरण करण्यास  तयार झालेली आहेत. मी माझ्याबरोबर च्या मैत्रिणींना मिटिंग मध्ये होणाऱ्या सगळ्या गोष्टी सांगते आणि त्यांना सुद्धा त्यांच्या घरातील लहान मुलांना आणि आजूबाजूच्याना टीकाकरण करण्यासाठी सांगायला सांगते. माझं बघून आता माझ्या मैत्रिणी सुद्धा माझ्या या कामात माझी मदत करतात माझ्याबरोबर मदर्स मिटींगला येतात. आमच्या समाजात मुलींची लग्न खूप लवकर केली जातात.

मुलींना शिकण्याची अशी संधी मिळत नाही आणि मुलींना नोकरीसाठी पाठवली जात नाही. लहान मुलांना लसीकरण करण्याबरोबरच, कमी वयातील मुलींना आरोग्याची काळजी कशी घ्यायची? बाळंतपणात काय काळजी घ्यायची? ह्या सगळ्या गोष्टीची माहिती असणं फार महत्त्वाचा आहे म्हणजे त्यांचं लग्न झाल्यावर त्या त्यांची, त्यांच्या बाळाची आणि कुटुंबियांची नीट काळजी घेऊ शकतील. माझं पण आता लवकरच लग्न होणार आहे. लग्नानंतर शिक्षण आणि नोकरी घेणे शक्य होईल असं आता मला वाटत नाही. सासरच्यांनी शिकू दिलं, तर मात्र मला शिक्षण घेता येईल. परंतु टीकाकरण याचा प्रचार आणि प्रसार मी लग्नानंतर सुद्धा करणार आहे. मदत मिटींगला जायला मला खूप आवडतं कारण तिथे प्रत्येक वेळेस नवीन नवीन टिकाकरणची माहिती मला मिळत असते. प्रत्येक घरातील लहान मुल हे आजारांपासून दूर रहावे अशी माझी इच्छा आहे. तसेच कमी वयामध्ये होणाऱ्या लग्नामुळे मुल आणि आई हे सुरक्षित राहिला पाहिजे यासाठी प्रत्येक मुलीला काळजी घ्यायला हवी.

पहिल्यांदा हे काम करताना अडथळे आलेत लोकांची खूप बोलणी खावी लागली. घरातून भावाचा विरोध झाला, पण मी माझे प्रयत्न सोडले नाहीत आणि आज मात्र मालेगावात मला अनेक जण लसीकरणाची माहिती विचारण्यासाठी येतात. हे बघून मला खूप आनंद होतो. अजूनही आमच्या मालेगावात लसीकरणा बद्दल लोकांमध्ये जागरूकता नाही म्हणून येथे अजून खूप काम होणं गरजेच आहे. माझं स्वप्न आहे संपूर्ण मालेगावातील लहान मुलं ही रोग मुक्त आणि भयमुक्त व्हावीत.

Written by: Megha Burkule
Translated by: Rucha Satoor